Google’dan Remziye Hisar’a doodle!

Ünlü kimyager Remziye Hisar, arama motoru Google’da doodle oldu. Genç cumhuriyetin birincil bilim insanlarından Remziye Hisar, çağdaş bilimin öncüsü ve kimya çalışmalarının da birincil bayan ismi olarak anılır.

REMZİYE HİSAR KİMDİR?

Cumhuriyet dönemi Türkiyesinde çağdaş bilimin öncülerinden ve kimya mesleğinin Türkiye’deki ilk bayan öncüsü olarak kabul edilen Remziye Hisar, 1902 yılında Üsküp’te dünyaya geldi. İstihkam yarbayı Salih Hulusi Bey ile Ayşe Refia Hanım’ın dört kızından biri olan Rezmiye Hisar’ın ailesi Meşrutiyetin ilanından bir sene sonra İstanbul’a göç etmiştir.

REMZİYE HİSAR NEREDEN MEZUN OLDU?

Remziye Hisar, Davutpaşa’daki üç yıllık mekteb-i iptida-i’yi, bir yılda hemen şimdi dokuz yaşında iken tamamladı. Eğitimine İttihat ve Terakki Mektebi ve Emirgan İnas Rüştiyesi’nde devam eden Remziye Hisar, fazla sevdiği Türkçe öğretmeninin İstanbul Darülmuallimatı’na (Kız Öğretmen Okulu) aktarma olması üstüne, öğrenimini bu okulda sürdürdü.

15 Temmuz 1919 tarihinde okulun Darülfünun’a aranje etmek üzere oluşturduğu iki sınıflık bölümünden birincilikle mezun olan Remziye Hisar, Darülfünun’un kimya bölümüne kaydını yaptırdı. Kız öğrencilerin erkek öğrencilerden ayrı saatlerde ders aldığı bu dönemde, kimya bölümündeki üç kadın öğrenciden birisi idi.

REMZİYE HİSAR EVLİ MİYDİ?

Bakü’de açılacak bir okulda öğretmenlik gerçekleştirmek üzere İstanbul’dan kadın öğretmenler talep edilmesi üzerine hocalarından Sarıklı Vehbi Bey himayesinde beş okul arkadaşlarıyla birlikte 15 Aralık 1919’da İstanbul’dan ayrılıp Azerbaycan’a gitti. Sovyet Rusya’nın Azerbaycan’ın bağımsızlığına son vermesine değin bir erkek lisesinde ders verdi. Orada bir kız öğretmen okulunun açılmasıyla ilgili verilen bir toplantıda Yüzbaşı Doktor Reşit Süreyya Bey ile tanıştı. 20 Nisan 1920’de onunla evlendi ve benzer sene eşi ile birlikte İstanbul’a döndü.

REMZİYE HİSAR’IN ÇOCUĞU VAR MI?

Ertesi yıl, oğlu Feza Gürsey’i dünyaya getirdi.

Türkiye’de Türk Kurtuluş Savaşı’nın devam ettiği bu dönemde Çukurova bölgesinin Fransızlar’dan geri alınması üstüne kendisi Adana’da Darülmuallima’ya müdür olarak, eşi ise kolordu doktoru olarak atama oldu. Bir buçuk yaşındaki oğlunu annesine bırakarak Adana’ya gitti.

SORBONE ÜNİVERSİTESİ’NDE KİMYA EĞİTİMİ ALDI, MADAM CURİE’NİN ÖĞRENCİSİ OLDU

Cumhuriyetin ilanından sonra istifa etti ve tedavi amaçlı olarak Paris’te yer alan eşinin yanına gitti. Paris’te Sorbone Üniversitesi’nde kimya eğitimine başladı. Langevin ve Madam Curie gibi çok tanınmış bilim insanlarının öğrencisi oldu. Eğitiminin ikinci yılında Milli Eğitim Bakanlığı bursundan kullanım hakkı elde etti.

Pasteur Enstitüsü’nü takip ederek biyokimya sertifikası aldı. Doktorasına başlayacağı dönemde bursu kesilince Erenköy Kız Lisesi’ne kimya öğretmeni olarak atanınca yurda döndü. 1924’te kızı Zeka Gürsey’i dünyaya getirdi.

PARİS’TE DOKTORA YAPTI

1930 yılında Milli Eğitim Bakanlığı’nın yurtdışı doktora bursundan yararlanarak doktorasını gerçekleştirmek üzere yeniden Paris’e gitti. Eşinden boşanan ve Paris’e çocukları ve kardeşiyle giden Remziye Hisar, 1933 yılında doktora tezini tamamlayarak Türkiye’ye döndü.

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ VE İTÜ’DE DERS VERDİ

1933-1936 yılları aralarında İstanbul Üniversitesi’nde kimya ve fizik kimya dersleri verdi. 1936 yılında bir süre için üniversiteden ayrıldı; Hıfzıssıhha Müessesesi Farmakodinami Şubesi ’nde Kimya Mütehassıslığı görevinde bulundu.

1942-1947 yılları aralarında İstanbul Üniversitesi Eczacılık Okulu Analitik Kimya ve Toksikoloji kürsüsünde atama yaptı. 1947 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi Maden Fakültesi Kimya Kürsüsü’ne atandı. 1955 yılında Fransa ’da “Officiel d’Academie” nişanı’na bedel görüldü. 1959 yılında profesör oldu.

REMZİYE HİSAR NE SÜRE ÖLDÜ?

1973 yılında emekliye ayrıldı. Yaşamını İstanbul’da Anadoluhisarı Otağtepe’de ailesinden kalma konakta sürdürdü. 1991 yılında Tübitak Hizmet Ödülü’nü aldı. Oğlu Feza Gürsey’i Nisan 1992’de yitirdikten sonra 13 Haziran 1992’de öldü.

REMZİYE HİSAR BULUŞLARI VE BAŞARILARI

Dördü tercüme, beş ders kitabı yayımlamış; hem kimya dalındaki buluşlarını taşıyan 16 bildirisi Fransa ’da yayınlanmıştır. Uluslararası bildirileri aralarında yer alan, Siirt dağlarında yetişen bir bitki türünün etkilerini içeren buluşu Fransa’da yayımlanarak bilim dünyasına tanıtılmıştır.

1920’lerden itibaren şiir yazan Remziye Hisar’ın bir takım şiirleri “Bir Kadın Sesi” adlı kitapta bir araya getirilerek yayımlanmıştır.

Yorum yapın

Geçici Mail pdf kitap indir instagram takipçi satın al tiktok takipçi satın al